آیا روبات ها احساس دارند؟

روبات ها برای انجام کارهای فیزیکی و وظایف خاص مانند حمل کردن و بلند کردن چیزی مهارت کافی دارند. اما میزان مهارت آن ها در کارهای فکری چگونه است؟ آیا روبات های پیشرفته باید احساس و عاطفه داشته باشند و در آن صورت آیا می توانند عصبانی شوند یا اشک شوق بریزند؟

انسان نماها

روبات های انسان نما دارای سر، بدن و صورت هستند و شباهت زیادی به انسان دارند. پیشرفته ترین روبات های انسان نما مانند یک انسان راه می روند به گونه ای که لحظاتی فریب می خوریم و آن ها را انسان می پنداریم. انسان نماها روبات های ویژه ای هستند و برای کارهای تحقیقاتی و نشان دادن مهارت سازندگانشان طراحی می شوند. در حقیقت از روبات های انسان نما برای انجام کارهای عادی روزمره استفاده نمی شود یا حداقل در حال حاضر، چنین استفاده هایی از آن ها نمی شود.

تیم های متعددی از محققان در زمینه ی روبات، چهره ای انسان نما به روبات هایشان می دهند تا حالات احساسی شان را نشان دهند. بیشتر این روبات ها چهره هایی از جنس ماسک لاستیکی دارند که موتورهای الکتریکی یا فعال کننده هایی در پشت این چهره ها جاسازی شده اند که با حرکت دادن مناطق مختلفی از پوست صورت در جهات مختلف می توانند حالات چهره را تغییر دهند. بعضی از این نوع روبات ها می توانند در مقابل کلماتی که بر زبان می آوریم واکنش نشان دهند. اگر شما کلمه ی ترس را بگویید چهره ی روبات وحشت زده می شود. دانشمندان در تحقیقاتشان، به مطالعه ی تغییرات حالات صورت افرادی می پردازند که این روبات ها را تماشا می کنند.

شکلک درآوردن

اگر روبات ها احساس داشتند، در آن صورت چگونه ابراز وجود می کردند؟ حالاتی نظیر لبخند زدن، اخم کردن و سایر حالات احساسی بسیار مهم اند. مشاهده ی حالات چهره ما را از نوع احساسات دیگران آگاه می کند. اگر یک روبات صورت نداشته باشد که به آن نگاه کنیم آن وقت واکنش ما در مقابل آن کاملاً متفاوت خواهد بود و نسبت به آن احساس چندانی نخواهیم داشت.

روبات های آینده

نشان دادن احساسات

اگر روبات های پیشرفته دارای احساس و عاطفه بودند و در مقابل رویدادهای پیرامونشان واکنش نشان می دادند، آیا این موضوع کمکی به ما می کرد؟ ما اغلب طالب روبات هایی هستیم که بی چون و چرا از دستورات ما اطاعت کنند. اگر آن ها در مقابل دستورات ما اخم و گلایه کنند یا با شادمانی آواز سر دهند، شاید هرگز تمایلی به داشتن آن ها نداشته باشیم.

روبات سوپراستار

دیتا، روبات انسان نما

روبات انسان نمای دیتا یکی از شخصیت های مجموعه فیلم های سینمایی سفر به ستارگان است. او یکی از افسران فرمانده سفینه ی فضایی اینترپرایز است که ظاهری شبیه انسان دارد و بسیار باهوش است، اما قادر به درک احساسات انسان ها نیست و در نتیجه رفتارهای انسان ها برایش شگفتی آورند. در بعضی از حوادث این فیلم، این روبات دارای یک تراشه ی عاطفه است؛ ریزتراشه ای که او را صاحب احساسات می کند. اما برخورداری از همین نیروی احساسات او را بیش از اندازه عاطفی بار می آورد و برایش مشکل آفرین می شود و به دردسر می افتد.

منابع


روبات ها در پزشکی و علوم / نویسنده: استیو پارکر؛ مترجم: مجید عمیق؛ انتشارات محراب قلم، تهران