جراحی به کمک روبات ها

یک جراح باتجربه و ماهر دست هایی دارد که لرزش ندارند و گیرایی ظریف و ماهرانه ای دارند. هم چنین قدرت بینایی خوبی دارد و در شناخت بخش های مختلف بدن و شیوه های گوناگون عمل جراحی از قدرت حافظه ی خوبی برخوردار است. دانشمندان موفق به طراحی و ساخت روبات های جراح با تمامی این ویژگی ها و مهارت ها شده اند که در بیمارستان ها به جای پزشکان اقدام به انجام عمل های جراحی می کنند.

جراحی از راه دور

وقتی قرار است یک عمل جراحی بسیار دشوار انجام گیرد و در آن لحظه ی اضطراری از جراح متخصص مربوط در محل خبری نیست، یک جراح متخصص دیگر که هزاران کیلومتر از آن محل فاصله دارد می تواند این کار را انجام دهد! این نوع جراحی در اصطلاح، جراحی از راه دور نامیده می شود.

در روش عمل جراحی از راه دور، جراح این امکان را دارد که با حرکت دادن اهرم ها و دستگیره هایی که در مرکز کنترل عمل جراحی از راه دور وجود دارند اطلاعات لازم را از راه شبکه ی ارتباطی (شبیه شبکه ی اینترنت) برای به کارگیری و کنترل بازوهای مکانیکی، انبرک ها، چاقوهای جراحی و مکنده ها و سایر ابزار جراحی که کیلومترها دورتر از پزشک جراح و بیمار قرار دارند، ارسال کند.

دوربین های متعددی از زاویای مختلف وضعیت بیمار را نشان می دهند و در نتیجه، پزشک جراح می تواند از راه دور مراحل عمل جراحی را به طور زنده روی صفحه ی نمایشگر تلویزیون مشاهده کند. دوربین ها می توانند تصویر بزرگ نمایی شده از قسمت های مختلف بدن را که کوچک تر از حرف O هستند، نشان دهند. سرعت حرکات جراح در مقیاس کوچک تری نشان داده می شوند، بنابر این ابزار جراحی کنترل از راه دور بسیار ریز و ظریف اند. این روش جراحی در اصطلاح، جراحی میکروسکوپی نامیده می شود و در ضمن آن، دستیاران و پرستاران، وضعیت بیمار، تجهیزات، لوله های تنفسی و همه ی لوله های سرم هایی را که به بیمار متصل اند، دقیقاً کنترل می کنند.

بیماران بدلی

برای آموزش جراحان از روبات های بیمار استفاده می شود. اهرم ها و دستگیره هایی که در اتاق کنترل عمل جراحی قرار دارند تصویری مجازی از اره ها و چاقوهای جراحی و انبرک ها و سایر ابزار جراحی را نشان می دهند که بدن بیمار خیالی تحریک شده را که روی صفحه ی نمایشگر دیده می شود، می شکافند. حافظه ی روبات به جراح این امکان را می دهد که وتی بیمار بدلی را مورد عمل جراحی قرار می دهد، گویی که یک بیمار واقعی است. یکی از امتیازات این نوع شیوه ی آموزشی آن است که بر اثر لغزش چاقوی جراحی کسی کشته نمی شود و جانش را از دست نمی دهد!

روبات های آینده

نجات جان سربازان

سربازان در صحنه های نبرد، دچار جراحات شدید می شوند و اغلب، این مجروحان نیاز به عمل جراحی فوری دارند. پزشکان ارتش در میدان های نبرد در همه ی رشته های جراحی تخصص ندارند. شاید روزی مراکز پزشکی ارتش مستقر در میدان های نبرد، دارای گروه روبات های جراح شوند و به دنبال آن تیم های متعددی از جراحان که در پشت جبهه مستقر می شوند همه نوع جراحی های خط مقدم جبهه را انجام دهند.

روبات سوپراستار

داوینچی

در عرصه ی روبات های جراح، یکی از شاخص ترین آن ها روبات جراح داوینچی است که روزانه بیش از صد عمل جراحی روی بیماران مختلف از سرتاسر جهان انجام می دهد که کارگذاشتن دریچه های جدید قلب، عمل جراحی معده و برداشتن بافت های آسیب دیده ی روده از جمله ی آن ها به شمار می روند.

منابع


روبات ها در پزشکی و علوم / نویسنده: استیو پارکر؛ مترجم: مجید عمیق؛ انتشارات محراب قلم، تهران