از چوب تا سوخت 

سوخت زیستی مورد استفاده در نیروگاه ها و در دیگ های بخار برای گرم کردن آب یا برای گرمایش فضای داخل ساختمان ها را می توان با پرورش درختان در جنگل های طبیعی تهیه کرد. این کار اغلب با استفاده از کشت تک محصولی زیست توده انجام می گیرد. برای این کار ناحیه ای از یک قطعه زمین به کار اختصاص داده می شود. در آن جا گونه ای از گیاهان چوبی یا سایر انواع گیاهان مقاوم کشت می شوند. از ضایعات چوب در صنعت تهیه ی الوار هم می توانیم به عنوان زیست توده استفاده کنیم. اکثر زیست توده ها خشکانده می شوند و به قطعات کوچک تر بریده شده یا به شیوه های مختلف عمل آوری می شوند تا هنگام سوختن بیشترین بازده انرژی را داشته باشند.

محصولات زارعی زیست توده

محصولات زارعی زیست توده باید در دوره ای کوتاه مدت قابلیت رشد سریع داشته باشند تا مطمئن شویم پس از برداشت محصول قبلی، پس از چند ماه یا یکی دو سال بعد دوباره رشد خواهند کرد. این گیاهان باید بافت مقاوم و قطور داشته و غنی از کربن باشند تا هنگام سوختن انرژی فراوانی آزاد کنند. گونه های گیاهانی که در سرتاسر جهان به منظور پرورش و تولید زیست توده کاشته می شوند، بستگی به شرایط آب و هوای یک منطقه دارند. برای مثال درختان بید و صنوبر در مناطق سردسیر رشد می کنند، در حالی که درخت اوکالیپتوس در مناطق گرم تر رشد می کند. نیشکر، ارزن و شلغم در بیش تر کشتزارهای زیست توده کشت می شوند. جنگل کاری های وسیع در مناطقی مانند کانادا، روسیه و فنلاند انجام می گیرد که صرفاً به منظور تولید الوار پرورش داده می شوند که در ساختمان ها یا کارخانه های کاغذسازی کاربرد دارند. ضایعات و بخش های زاید درختان که از پوست تنه تا خاک اره را شامل می شوند، جزو منابع ارزشمند زیست توده اند.

تولید سوخت

وقتی زیست توده خشک است، خیلی خوب می سوزد. بنابر این چوب های مرطوب را در اتاقک هایی می گذارند تا به طور طبیعی خشک شوند. هم چنین چوب ها را می توان به کمک ماشین های حرارت زا خشک کرد که البته این کار پر هزینه است؛ برای این که فرآیند خشکاندن چوب لازمه ی مصرف نیروی الکتریسیته است. قطعات کوچک تر زیست توده آسان تر و کارآمدتر از قطعات بزرگ تر می سوزند. بنابر این چوب های بزرگ تر را قبل از مصرف اغلب می برند و تکه تکه می کنند که تراشه نامیده می شوند. به هر حال خاک اره، علوفه و سایر زیست توده های سبک تر را تحت فشار زیاد به شکل قالب یا بلوک در می آورند که در این شرایط با روندی تدریجی و دیرتر از خاک ارّه می سوزند.

گزارش یک بررسی

مزارع درختان بید در سوئد

درخت بید در دهه ی 1970 میلادی برای نخستین بار در کشور سوئد به عنوان یک زیست توده برای مصارف گرمایشی پرورش داده شد. این دوره ی زمانی مصادف شد با توقف صادرات نفت خام از خاورمیانه که قیمت آن را به شدت افزایش داد. در حال حاضر از درختان بید به عنوان یک سوخت زیستی در نیروگاه های این کشور استفاده می شود. درختان بید با استفاده از روش قلمه زنی به آسانی تکثیر می شوند و در برابر دماهای سرد و نوع خاک کشور سوئد مقاومند و رشد می کنند. شاخه های درختان بید پس از گذشت سه یا پنج سال از کاشت شان از قسمت نزدیک به زمین قطع می شوند و این زیست توده جمع آوری و مورد استفاده قرار می گیرد و پس از آن شاخه های درختان پربارتر از قبل به رشد مجددتان ادامه می دهند. این روش شاخه زاد نامیده می شود. عمر درختان بید بین 25 الی 30 سال است که در این دوره ی زمانی می توان آن ها را پنج الی ده بار با عمل شاخه زاد تکثیر کرد.

منابع


انرژی زیست توده/ نویسنده: ریچارد و لوییس ؛ مترجم: مجید عمیق؛ انتشارات کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان، تهران